SHINICHI SUZUKI

Metoda Języka Ojczystego powstała w latach 30. w Japonii. Autorem całego systemu filozoficzno - pedagogicznego o tej nazwie jest skrzypek i pedagog Shinichi Suzuki (1898 - 1998). Jego ojciec Masakichi Suzuki, był właścicielem wytwórni skrzypiec. Młody Shinichi uczęszczał do szkoły handlowej w miejscu zamieszkania, Nagoi, by w przyszłości przejąć ojcowiznę. Mimo, że był synem właściciela fabryki, gdzie produkowano skrzypce nigdy, jako dziecko nie słyszał profesjonalnego wykonania utworu na tym instrumencie, który w Japonii, w tym czasie dopiero zyskiwał popularność. W czasach szkolnych, oprócz nauki i pracy w zakładzie ojca, poszukiwał sensu życia czytając eseje Becona, dzieła Tołstoja i innych pisarzy zachodnich, jak również wschodnich filozofów. Ponieważ miał młodsze rodzeństwo często bawił się z dziećmi, zachwycając się niezwykłością 4, 5- latków, tym, że umieją tylko kochać, ufają ludziom, są sprawiedliwe, radosne, szczęśliwe i pełne energii. W tym czasie, mając 17 lat, po raz pierwszy usłyszał "Ave Maria" F.Schuberta w wykonaniu Elmana i brzmienie skrzypiec go oczarowało. Początkowo słuchał wielu nagrań i samodzielnie starał się je naśladować. Następnie, po uzyskaniu zgody ojca, uczył się w Tokio, a studia gry na skrzypcach kontynuował przez 8 lat w Berlinie min. u Karla Klinglera. W 1928 roku powrócił wraz z żoną Waltraud do Japonii. Prowadził działalność artystyczną, grał z braćmi w kwartecie smyczkowym oraz zaczął uczyć gry na skrzypcach. Propozycja nauczania 4-letniego chłopca skłoniła go do poszukiwania właściwej metody pracy z małymi dziećmi. Po licznych doświadczeniach stworzył cały system filozoficzno - pedagogiczny, który stosował w praktyce i który opisał w książce "Nurtured by Love" (Karmieni miłością, 2003). Po wojnie, w 1945 w Matsumoto w Japonii powstał Instytut Rozwoju Talentu, w którym dzieci uczą się grać na skrzypcach oraz rozwijają inne umiejętności. W 1964 Suzuki został wraz z kilkoma swoimi uczniami zaproszony do Stanów Zjednoczonych, gdzie odbyły się koncerty i seminaria na temat jego metody. Widok 18 osobowej grupy dzieci, w wieku od 5 do 13 lat, grających Bacha i Vivaldiego wzbudził niemałą sensację.


FILOZOFIA - ZAŁOŻENIA METODY JĘZYKA OJCZYSTEGO

Pisał: Marzę o szczęściu wszystkich ludzi, (...) moje serce przepełnione jest pragnieniem, by uczynić wszystkie dzieci dobrymi, szczęśliwymi ludźmi o nieprzeciętnych zdolnościach (...). Próbuję namówić dyrektorów szkół do zastosowania metod, które zagwarantują sukces wszystkim dzieciom. Staram się również, by nie zaniedbywano dzieci opóźnionych umysłowo i usiłuję przekonywać polityków do ustanowienia praw dzieci, które obowiązywałyby na całym świecie (S. Suzuki, 2003, s.121). Choć około 5 % "uczniów Suzuki" robi muzyczną karierę on twierdzi: Chcę tylko wychować ich na dobrych obywateli. Jeśli dziecko od dnia narodzin słyszy piękną muzykę, a później uczy się ją grać, będzie wrażliwe, zdyscyplinowane i wytrzymałe. I będzie miało piękną duszę (S. Suzuki, 2003, s. 12).

Podstawowym założeniem Metody Języka Ojczystego jest twierdzenie, że wszystkie dzieci rodzą się utalentowane. Właściwe otoczenie sprzyja talentowi. Nie ma potrzeby doszukiwania się wrodzonych zdolności czy talentów. To otoczenie wywiera największy wpływ na rozwój uzdolnień, pisał Suzuki (2003, s. 21).

Dla udowodnienia tej tezy, Suzuki odwołuje się do procesu uczenia się mowy w ojczystym języku. Każde dziecko, niezależnie od obiektywnych trudności, jakie ten język przedstawia (akcentów, dialektu), uczy się go perfekcyjnie, na prostej zasadzie - naśladowania rodziców. Ponadto, codziennie słyszy język ojczysty, próbuje samo mówić, za co jest nagradzane zadowoleniem rodzica oraz wielokrotnie, kilka tysięcy razy powtarza coraz lepiej kolejne słowa. Można opisać, że nauka języka ojczystego oparta jest na następujących krokach :
1. Prezentacja (niemowlę od chwili narodzin otoczone jest przez dorosłych którzy ciągle mówią ...)
2. Naśladowanie - imitacja (... dziecko próbuje naśladować dźwięki, które go otaczają i powiedzieć pierwsze słowa ...)
3. Zachęta (... to oczywiście wprawia w zachwyt rodziców, którzy chwalą dziecko nakłaniając do powtórzenia słowa ...)
4. Powtarzanie (... tym właśnie zajmuje się dziecko robiąc nieświadomie czwarty krok w procesie uczenia ...)
5. Dodanie nowej umiejętności (... od słowa do słowa ...)
6. Udoskonalenie (... dziecko które zna 200 słów nie zapomina pierwszego ani ostatniego. Uczy się ich coraz piękniej wymawiać ...)


 

I ten właśnie mechanizm przeniósł Suzuki na grunt edukacji muzycznej. Wymyślił, że dzieci mogłyby w ten sam sposób uczyć się grać na instrumencie, czyli od najmłodszych lat poprzez słuchanie muzyki, naśladowanie gry dorosłego (nauczyciela, rodzica), powtarzanie i doskonalenie utworów. Wtedy muzyka, która ich otacza, stanie się częścią nich samych.

Łatwo jest wykonać to, co ciągle ćwiczymy. Musimy ćwiczyć i podnosić nasze umiejętności, czyli robić, wciąż to samo wiele razy, aż stanie się to dla nas naturalne, proste i łatwe. W tym tkwi cały sekret - powtarza Suzuki (S. Suzuki, 2003, s. 50).

Metoda Suzuki była dość niezwykła jak na owe czasy, bowiem większość ludzi była zdania, że talentem są obdarzeni tylko nieliczni. Początkowo więc, gdy na koncertach wszystkie "dzieci Suzuki" grały doskonale pod względem technicznym i przy tym z wielkim poczuciem stylu, słuchacze byli przekonani, że słyszą młodych geniuszy. Trzeba było czasu, aby zrozumieć przesłanie dra Suzuki, że wszystkiego można nauczyć się, jeśli będzie się nauczanym w odpowiedni sposób. "Nie mam zdolności" - jaki smutek i rozczarowanie towarzyszą temu bezsensownemu przeświadczeniu! Przez całe lata zgadzano się na takie myślenie, znajdując w nim wymówkę, by nie podejmować starań. Każdy człowiek potrafi rozwinąć w sobie talent, jeśli tylko potrafi do tego właściwie podejść (S. Suzuki, 2003, s. 45).

Metoda Języka Ojczystego, została opracowana więc dla wszystkich dzieci tak, aby każde mogło nauczyć się grać na skrzypcach. W swej książce (S. Suzuki, 2003, s. 55 - 61) Suzuki opisuje, jak nauczył grać na skrzypcach niewidomego chłopca.


ROLA RODZICÓW

Dzieci od chwili narodzin, a nawet wcześniej, dzięki odpowiedniemu środowisku, w którym przebywają - mogą rozwinąć w sobie zdolności w stopniu który może zadziwić każdego. Edukację Metodą Języka Ojczystego zaczynamy jak najwcześniej, stwarzając dziecku optymalne środowisko. Rodzic codziennie odtwarza płytę CD z nagraniami rekomendowanymi przez Suzuki jak również uczęszcza na zajęcia i uczy się grać na skrzypcach oraz ćwiczy codziennie w domu, tworząc miłą atmosferę i pokazując dziecku swoją radość z tego, że się uczy. Tworzy to w dziecku bardzo silną motywację, gdy w tym czasie jego ciało jakby "zapamiętuje" usłyszane melodie . Dziecko pragnie naśladować swoich rodziców i tak jak przy nauce mówienia rodzic jest tutaj "nauczycielem domowym". Na tym etapie jest to metoda wyłącznie słuchowa - tak jak ucząc się mówić nie uczymy się od razu czytać. Nauka czytania nut przychodzi znacznie później, gdy już sprawnie gra i wykazuje - ze względu na swój rozwój - zainteresowanie zapisem graficznym.

W Metodzie Suzuki nie zmuszamy do niczego dziecka, jedynie znajdujemy sposoby, aby wzbudzić w dziecku chęć czy potrzebę zrobienia czegoś. Tylko w tych warunkach nauka małego dziecka jest skuteczna i prowadzi do celu, jakim jest piękna osobowość. Pozytywna mobilizacja jest przez rodziców indywidualnie stosowana. Ważnym elementem jest konstruktywna pochwała i zachęta. Rodzic uczy się prawidłowo stosować pochwały, aż stopniowo tworzy to naturalny przyjazny klimat ćwiczenia z dzieckiem, co z kolei przenosi się na relacje w rodzinie.

Oczywiście umiejętnością jest również takie aranżowanie czasu ćwiczenia, żeby dziecko miało wrażenie, że to dla niego zabawa. Służy temu nieograniczona inwencja każdego rodzica w wykorzystaniu popularnych wyliczanek, kart, plansz, kostek do gry itp. Urządzenie "domowego koncertu" choćby dla lalek czy misiów jest już wielką motywacją do grania dla dziecka.


ORGANIZACJA

Obecnie ten system pedagogiczny jest rozpowszechniony na całym świecie (m. in. European Suzuki Association (ESA), International Suzuki Association (ISA), The Suzuki Association of the Americas (SAA), Copper Country Suzuki Association, America's Suzuki Music Academy, Det Danske Suzuki Institut, Suzuki Institute of Dallas, Istituto Suzuki Italiano, Federation Musicale Suzuki France, Institut Musical Suzuki Paris, International Academy Matsumoto). W Polsce, w Warszawie znajduje się siedziba Polskiego Stowarzyszenia Suzuki o nazwie Centrum Rozwoju Uzdolnień Metodą Suzuki (CRUMS). CRUMS jest jedną z wielu europejskich organizacji zrzeszonych w European Suzuki Association (ESA). W CRUMS udzielane są wszelkie informacje na temat akredytowanych nauczycieli Suzuki oraz szkoleń dla nauczycieli i warsztatów dla dzieci. Trening nauczycieli skrzypiec rozpoczęła przed laty Dunka Tove Detreköy, która uczyła się bezpośrednio u S. Suzuki i jest współzałożycielką ESA. Obecnie mamy już polskiego trenera - Annę Podhajską z Gdańska. Szkoły Suzuki w Polsce znajdują się min. w Warszawie, Tychach, Gdańsku, Tarnowskich Górach, Łodzi, Oleśnicy i innych miastach. Od 2009 roku Szkoła Suzuki jest również w Częstochowie.

 

Odwiedza nas 8 gości oraz 0 użytkowników.